Báo cáo biện pháp Ứng dụng phương pháp Montessori vào hoạt động góc cho trẻ 5-6 tuổi
![Báo cáo biện pháp Ứng dụng phương pháp Montessori vào hoạt động góc cho trẻ 5-6 tuổi Báo cáo biện pháp Ứng dụng phương pháp Montessori vào hoạt động góc cho trẻ 5-6 tuổi](https://s1.sangkienkinhnghiem.net/zDxZ48ANXBaNCB0w/thumb/2022/10/08/bao-cao-bien-phap-ung-dung-phuong-phap-montessori-vao-hoat-d_sYwaQGJnyB.jpg)
Cho dù chúng ta học trong nhà trường và ngoài xã hội có nhiều đến đâu thì những điều ta biết vẫn là bé nhỏ so với biển trời kiến thức mà nhân loại đã có được và chưa có được. Chính vì thế mà nhà bác học nổi tiếng I.Newton đã phát biểu thật đúng rằng: “Các điều chúng ta biết chỉ là một giọt nước. Các điều chúng ta không biết là cả một đại dương”. Hay Lenin cũng đã nói: “Học, học nữa, học mãi”. Tinh thần tự học tập và tự hoàn thiện mình không ngừng rất cần thiết đối với mỗi người và càng quan trọng, cần thiết hơn khi là một thầy giáo, cô giáo để đem những hiểu biết của mình truyền đạt lại, khơi gợi hay hướng cho học sinh của mình tự tìm tòi khám phá thế giới bao la.
Là một giáo viên mần non, người đặt viên gạch đầu tiên cho tri thức, nhân cách của trẻ, tôi càng hiểu rõ sự quan trọng của việc học tập, tìm tòi nghiên cứu mở mang kiến thức bản thân để đưa những phương pháp mới, hình thức mới để giáo dục trẻ, khơi gợi ở trẻ những tố chất tiềm năng để trẻ phát triển một cách toàn diện nhất. Qua tìm tòi, học hỏi tôi đã nhận thấy một phương pháp giáo dục hiệu quả và tiên tiến nhất hiện nay đó là “Phương pháp Montessori”.
Phương pháp Montessori nổi tiếng và phổ biến trên 110 quốc gia trên thế giới. Montessori mới xuất hiện ở Việt Nam chục năm nay và hiện nay đã có một số trường áp dụng. Hơn nữa còn được đông đảo phụ huynh học sinh quan tâm tìm hiểu, ứng dụng cách nuôi dạy con tại nhà. Phương pháp này dựa trên sự tôn trọng trẻ như những cá thể riêng biệt, trẻ tự tri giác với các học cụ, hình thành biểu tượng, nhận ra nguyên tắc hoạt động từ đó phát triển tri thức. Montessori hình thành cho trẻ khả năng tư duy độc lập, khả năng tập trung cao từ đó có kỹ năng sống, phát triển giác quan, phát triển nhận thức, Ngôn ngữ, Văn hóa, Toán, Chữ viết, Khoa học
Theo Skiner thì bản chất việc học của trẻ nhỏ là thông qua sự bắt chước và quan sát người khác, biến các hành vi quan sát được thành của mình và tái tạo lại các hành vi. Tổ chức hoạt động góc cho trẻ mẫu giáo và tạo ra các tình huống giáo dục là yếu tố quan trọng trong sự tăng trưởng và phát triển của trẻ. Với trẻ em, chơi là hình thức cơ bản giúp trẻ phát triển khả năng suy nghĩ và sự giao tiếp của trẻ. Nhà tâm lý học Lêônchiep khẳng định: Hoạt động vui chơi mà trung tâm là trò chơi ĐVTCĐ là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo. Thông qua trò chơi giúp trẻ hình thành và phát triển cấu trúc tâm lý trong nhân cách của trẻ. Hoạt động chơi gây ra những biến đổi về chất có ảnh hưởng quyết định đến sự hình thành nhân cách trẻ mẫu giáo và chơi là tiền đề cho hoạt động học tập ở lứa tuổi tiếp theo.
MỤC LỤC NỘI DUNG TRANG PHẦN A ĐẶT VẤN ĐỀ 1-2 PHẦN B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 3-28 I Nội dung lý luận 4 II Thực trạng vấn đề 5 III Các biện pháp đã tiến hành 8-25 1 Thiết lập môi trường học tập theo phương pháp Montessori 8 2 Lựa chọn các bài tập Montessori phù hợp với các góc chơi. 10 3 Làm đồ dùng, giáo cụ tự tạo cho trẻ. 21 4 Tiếp tục học tập, tìm hiểu về phương pháp Montessori cũng như tích luỹ kinh nghiệm hưỡng dẫn trẻ. 23 5 Tuyên truyền với phụ huynh về phương pháp Montessori và vận động phụ huynh phối kết hợp với giáo viên cùng dạy trẻ. 25 IV Kết quả đạt được 26 PHẦN C KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 29-30 I Những bài học kinh nhiệm 29 II Những kiến nghị đề xuất 30 PHẦN D TÀI LIỆU THAM KHẢO 31 PHẦN A : ĐẶT VẤN ĐỀ Cho dù chúng ta học trong nhà trường và ngoài xã hội có nhiều đến đâu thì những điều ta biết vẫn là bé nhỏ so với biển trời kiến thức mà nhân loại đã có được và chưa có được. Chính vì thế mà nhà bác học nổi tiếng I.Newton đã phát biểu thật đúng rằng: “Các điều chúng ta biết chỉ là một giọt nước. Các điều chúng ta không biết là cả một đại dương”. Hay Lenin cũng đã nói: “Học, học nữa, học mãi”. Tinh thần tự học tập và tự hoàn thiện mình không ngừng rất cần thiết đối với mỗi người và càng quan trọng, cần thiết hơn khi là một thầy giáo, cô giáo để đem những hiểu biết của mình truyền đạt lại, khơi gợi hay hướng cho học sinh của mình tự tìm tòi khám phá thế giới bao la. Là một giáo viên mần non, người đặt viên gạch đầu tiên cho tri thức, nhân cách của trẻ, tôi càng hiểu rõ sự quan trọng của việc học tập, tìm tòi nghiên cứu mở mang kiến thức bản thân để đưa những phương pháp mới, hình thức mới để giáo dục trẻ, khơi gợi ở trẻ những tố chất tiềm năng để trẻ phát triển một cách toàn diện nhất. Qua tìm tòi, học hỏi tôi đã nhận thấy một phương pháp giáo dục hiệu quả và tiên tiến nhất hiện nay đó là “Phương pháp Montessori”. Phương pháp Montessori nổi tiếng và phổ biến trên 110 quốc gia trên thế giới. Montessori mới xuất hiện ở Việt Nam chục năm nay và hiện nay đã có một số trường áp dụng. Hơn nữa còn được đông đảo phụ huynh học sinh quan tâm tìm hiểu, ứng dụng cách nuôi dạy con tại nhà. Phương pháp này dựa trên sự tôn trọng trẻ như những cá thể riêng biệt, trẻ tự tri giác với các học cụ, hình thành biểu tượng, nhận ra nguyên tắc hoạt động từ đó phát triển tri thức. Montessori hình thành cho trẻ khả năng tư duy độc lập, khả năng tập trung cao từ đó có kỹ năng sống, phát triển giác quan, phát triển nhận thức, Ngôn ngữ, Văn hóa, Toán, Chữ viết, Khoa học Theo Skiner thì bản chất việc học của trẻ nhỏ là thông qua sự bắt chước và quan sát người khác, biến các hành vi quan sát được thành của mình và tái tạo lại các hành vi. Tổ chức hoạt động góc cho trẻ mẫu giáo và tạo ra các tình huống giáo dục là yếu tố quan trọng trong sự tăng trưởng và phát triển của trẻ. Với trẻ em, chơi là hình thức cơ bản giúp trẻ phát triển khả năng suy nghĩ và sự giao tiếp của trẻ. Nhà tâm lý học Lêônchiep khẳng định: Hoạt động vui chơi mà trung tâm là trò chơi ĐVTCĐ là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo. Thông qua trò chơi giúp trẻ hình thành và phát triển cấu trúc tâm lý trong nhân cách của trẻ. Hoạt động chơi gây ra những biến đổi về chất có ảnh hưởng quyết định đến sự hình thành nhân cách trẻ mẫu giáo và chơi là tiền đề cho hoạt động học tập ở lứa tuổi tiếp theo. Trong thực tế hiện nay ở các trường mầm non, đa số giáo viên đã biết tổ chức hoạt động góc cho trẻ mẫu giáo nói chung và trẻ MGL nói riêng một cách phù hợp và đã tạo môi trường thuận lợi cho trẻ chơi, học. Đa số trẻ đã hứng thú tích cực tham gia vào các góc chơi và đã phát triển về tất cả các mặt: đức, trí, thể, mỹ. Tuy nhiên cơ sở vật chất chưa đủ, một số giáo viên tổ chức hoạt động góc cho trẻ chưa sáng tạo, hình thức lặp lại, nhàm chán, chưa gây được sự tích cực và tự giác của trẻ. Điều này cũng ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ. Hơn nữa trẻ chơi mang nhiều tính chất giải trí chưa đọng lại trong trẻ nhiều kiến thức, kỹ năng. Trẻ chưa có ý thức tự giác, chưa thực sự say mê với hoạt động của mình bởi vậy hiệu quả giáo dục cho trẻ chưa cao. Hoạt động góc của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi kéo dài 45-50 phút, dài hơn hoạt động học của trẻ 1/3 thời gian, là một hoạt động trẻ hứng thú và tích cực nhất trong ngày. Ở hoạt động này trẻ được chơi theo ý thích, tiếp thu kiến thức kỹ năng theo hứng thú nên giáo viên có thể tùy vào hứng thú tích cực của trẻ mà đưa những kiến thức, kỹ năng một cách phù hợp, kịp thời nhưng sẽ đạt được kết quả cao nhất có thể ở trẻ. Về điều này rất phù hợp với phương pháp giáo dục của Montessori. Hơn nữa không gian chơi, cách thiết kế các góc và số lượng trẻ chơi trong nhóm của hoạt động góc cũng có nhiều điểm tương đồng với Montessori. Bởi vậy việc ứng dụng phương pháp Montessori vào hoạt động góc cho trẻ không những làm nâng cao chất lượng hoạt động góc cho trẻ mà còn giúp trẻ tiếp cận với phương pháp giáo dục tiên tiến, phát huy tố đa tiềm năng của trẻ. Nhận thấy được hiệu quả giáo dục của Montessori và xu hướng giáo dục hiện nay nên tôi đã tìm tòi, học hỏi trên mạng, học hỏi trao đổi với đồng nghiệp đang giảng dạy môn Montessori ở các Trường mầm non quốc tế và Trường mần non chất lượng cao về phương pháp này. Tôi nhận thấy có thể áp dụng phương pháp này vào hoạt động góc nên đã mạnh dạn “Ứng dụng phương pháp Montessori vào hoạt động góc cho trẻ 5-6 tuổi”, lựa chọn những bài tập phù hợp với chương trinh mầm non hiện nay và phù hợp với tình hình thực tế trường lớp, địa phương mình, giúp trẻ phát triển toàn diện hơn, bắt nhịp với sự phát triển của xã hội và thời đại mới . PHẦN B : GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I – NỘI DUNG LÝ LUẬN: Phương pháp giáo dục Montessori được hình thành trên cơ sở thực nghiệm, quan sát và nghiên cứu đã tạo nên sự thay đổi mang tính cách mạng cho nền giáo dục trên thế giới và nhận được sự đánh giá cao của đồng nghiệp các nước. Các nhà giáo dục Mỹ cho rằng “Khi nói đến vấn đề giáo dục trẻ em giai đoạn trước khi đi học không thể không nhắc đến phương pháp Montessori.” Phương châm giáo dục của Montessori là: "Học trẻ để dạy trẻ tốt hơn". + Trẻ được hình thành kỹ năng xã hội từ rất sớm. + Trẻ có khả năng cư xử và suy nghĩ một cách độc lập. +Trẻ biết làm rất nhiều công việc từ rất sớm theo cách tìm hiểu và nhận thức của riêng mình. +Trẻ được học và thực hành hầu hết các kỹ năng của đời sống hàng ngày như vệ sinh cá nhân, dọn dẹp, giúp đỡ bố mẹ trong các công việc khác. + Trẻ được tự khám quá qua đó tự chơi, tự học và tự định hình về thế giới. + Trẻ được giáo dục từ rất sớm về tính nhân văn. Qua đó trong quá trình phát triển hình thành tính cách hiền hòa, nhân ái và tự chủ. Một câu hỏi đặt ra liệu phương pháp Montessori được áp dụng thành công ở các quốc gia trên thế giới có phù hợp để áp dụng dạy cho trẻ em Việt Nam và kết quả đạt được sẽ như thế nào? Đối với phương pháp Montessori, Th.s quản lý giáo dục và giáo dục mầm non Nguyễn Thị Ngọc Dung đã dành nhiều năm nghiên cứu và thực hành giảng dạy phương pháp này tại Việt Nam khẳng định: Montessori phù hợp với tất cả đối tượng trẻ em, không phân biệt văn hóa hay ngôn ngữ. Bà nói rằng, quan trọng nhất là triết lý giáo dục. Triết lý dạy học của Ts. Maria Montessori đúng cho mọi đứa trẻ. "Mỗi đứa trẻ là một người trưởng thành....Chúng sinh ra đều có tiềm năng để học... Học là tự nhiên đúng với thời điểm phát triển của trẻ. Không có quyền dạy hơn hoặc thấp hơn, giáo viên không có quyền lựa chọn chương trình dạy mà để trẻ tự lựa chọn". Dựa trên những cơ sở giáo dục của Montessoori là: + Chương trình dạy được phát triển dựa trên khả năng lĩnh hội của trẻ. Giáo viên phải thiết kế bài học linh hoạt và đa dạng theo trình độ riêng của từng trẻ + Giáo viên đóng vai trò là người hướng dẫn, chỉ bảo từng em để trẻ phát triển tư duy, tự nâng cao tính độc lập và tự tin. Giáo viên được tiếp xúc với các con hàng ngày, đ iều này cho phép giáo viên phát triển quan hệ sát và lâu dài với học sinh, cho phép họ biết rõ từng cách học tập của trẻ, và khuyến khích ý thức cộng đồng mạnh mẽ giữa các em. + Montessori không có hệ thống thi đua. Kết quả học tập của trẻ được dựa trên những ghi chép hàng ngày của giáo viên, dựa trên những tiêu chuẩn: thái độ, hành vi, kiến thức và quan trọng hơn cả là trẻ cảm thấy hạnh phúc khi đến trường; trưởng thành trong cuộc sống. Tất cả những lý luận trên cho thấy phương pháp Montessori hoàn toàn phù hợp với phương châm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm của ngành giáo dục của chúng ta hiện nay. Nhưng qua thực tế cho thấy đối với phần lớn cha mẹ, thì nhiệm vụ chủ yếu của trẻ là học, nhưng hoạt động mà trẻ quan tâm nhất lại là chơi. Ngoài ra một số giáo viên mầm non khi tổ chức vui chơi cho trẻ cũng chưa chú trọng hình thành những kỹ năng sống và trí tưởng tượng cho trẻ. Ở lớp tôi trẻ cũng chưa thật sự hoà nhập vào vai chơi, chưa chú ý vào hoạt động của mình đang làm, đồng thời trẻ chưa tự tin khi giao tiếp chơi, cho nên kết quả chơi đạt chưa cao, hiệu quả đạt được còn mờ nhạt. Là một giáo viên mầm non, tôi luôn nghĩ phải làm thế nào để quá trình phát triển của trẻ toàn diện nhất. Muốn trẻ phát triển toàn diện tốt thì cô giáo luôn thực hiện tốt nhiệm vụ của mình và giúp trẻ lĩnh hội những kiến thức, kỹ năng một cách dễ ràng nhất thông qua các hoạt động học mà chơi đặc biệt là giờ hoạt động góc của trẻ. Tôi nhận thấy giờ hoạt động góc là giờ chiếm khá nhiều thời gian hoạt động của trẻ, không gian lại phù hợp cho việc thiết lập môi trường Montessori. Hơn nữa trẻ luôn hoạt động theo nhóm hoặc hoạt động cá thể trong các góc chơi, điều này thuận lợi cho cô khi hướng dẫn trẻ thực hành với giáo cụ, trẻ sẽ tập trung hơn không bị loãng bởi nhiều học sinh cùng một lúc, cô có thể quan sát được trẻ một cách tốt nhất từng biểu hiện của trẻ để điều chỉnh phù hợp với hứng thú và khả năng của trẻ đó. Việc hoạt động cá thể cũng tạo cho trẻ thói quen cố gắng thực hiện đến cùng một việc một cách tự lập, kiên nhẫn và có thể tự cảm nhận thành quả của cá nhân mình khi đạt được. Khi hoạt động cá nhân hoặc 1 nhóm ít, trẻ luôn tự tin khi hoạt động, tự tin đưa ra những đề xuất và tính tự quyết theo sở thích cá nhân bởi vậy cô có thể dựa vào sở thích, khả năng của trẻ để phát huy tối đa khả năng đó, mở rộng thêm kiến thức, kỹ năng cho trẻ dựa trên vốn kiến thức kỹ năng của trẻ. Những điều kiện trên càng là điều kiện tốt cho việc ứng dụng phương pháp Montessori vào hoạt động góc cho trẻ. II. THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ: Tuy hệ thống cơ sở vật chất còn nhiều khó khăn, phòng nhóm chật hẹp, nhưng trường lại cũng có nhiều điều kiện thuận lợi để tôi có thể triển khai thực hiện đề tài. Hiện nay trường có 12 nhóm lớp với số trẻ là 390 cháu, trường có 41 cán bộ giáo viên, viên nhân viên trẻ, nhiệt tình ham, học hỏi, cùng với sự chỉ đạo của Ban Giám Hiệu nhà trường là điều kiện thuận lợi để tôi có thể học hỏi cũng như thực hành một số biện pháp của đề tài. Trong đó nhóm lớp tôi đang thực hiện có 35 trẻ, các cháu đều cùng một độ tuổi nên có khả năng tiếp thu tương đối đồng đều. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện tôi cũng không tránh khỏi những điều kiện khó khăn cũng như thuận lợi, cụ thể như sau: 1) Thuận lợi : Được sự chỉ đạo sát sao của PGD & ĐT Huyện Gia Lâm cũng như BGH nhà trường quan tâm đầu tư cơ sở vật chất trang thiết bị phục vụ học tập và vui chơi như : Các thiết bị điện tử ( Tivi, đầu video, máy vi tính, máy chiếu, máy ảnh, máy quay video, loa, đài, máy in), đồ dùng học tập (Thẻ chữ, thẻ số, tranh ảnh thơ, truyện, lôtô ), đồ dùng đồ chơi (Gạch, thảm hoa, thảm cỏ, mô hình các con vật, cây cối, hàng rào, bộ đồ chơi nấu ăn, bác sĩ, bán hàng), đồ dùng bán trú đầy đủ Ban giám hiệu luôn động viên, khuyến khích và tạo điều kiện cho chị em tham gia học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn qua các chuyên đề do Phòng GD, cụm, Trường tổ chức, tạo điều kiện cho chị em tham dự các buổi kiến tập chuyên môn, các buổi triển lãm đồ dùng đồ chơi sáng tạo, khuyến khích chị em sáng tạo trong các hoạt động dạy và học. Trường có đội ngũ giáo viên trẻ trung, tâm huyết với nghề, ham học hỏi, tích cực, chủ động cập nhật phương pháp, hình thức mới qua tập huấn, Internetđể áp dụng có chọn lọc vào công việc giảng dạy trong nhà trường. Trường đầu tư kết nối Internet nên việc cập nhật thông tin, tìm kiếm tài liệu qua mạng rất dễ dàng thuận tiện, nhanh chóng. Được sự quan tâm, khuyến khích, động viên, ủng hộ và góp ý tận tình của Ban Giám Hiệu nhà trường với việc áp dụng các hình thức, phương pháp mới vào các hoạt động. Học sinh có nếp, được tiếp xúc với hình thức, phương pháp học mới rất hứng thú khám phá, hoạt động. Trường tôi nằm trong một địa phương có kinh tế phát triển nên phụ huynh rất nhiệt tình ủng hộ việc học tập vui chơi của con em mình. Bản thân thường xuyên được dự những buổi kiến tập, có tinh thần học hỏi và yêu nghề mến trẻ. 2) Khó Khăn: Giáo viên hướng dẫn môn Montessori đòi hỏi sự nhạy bén, tinh tế và được đào tạo chuyên môn về Montessori do người nước ngoài trực tiếp giảng dạy. Nhưng bản thân tôi chỉ được tìm hiểu qua tài liệu mạng Internet, tham dự buổi tọa đàm giới thiệu về phương pháp Montessori và học hỏi đồng nghiệp đang dạy Montessori ở trường quốc tế nên mới nắm được phần nào phương pháp này. Giáo trình Montessori rất nhiều, khó và học sinh phải được trải nghiệm thường xuyên từ dễ đến khó, hơn nữa phương pháp giáo dục hiện nay của chúng ta khác với phương pháp mới này nên tôi chỉ chọn lọc được một số bài học phù hợp với chương trình giáo dục của ngành để đưa vào hoạt động góc. Tuy phương pháp Montessori ưu việt nhưng chi phí đầu tư các học cụ giáo học rất cao, bởi học cụ là những vật thật được thu nhỏ lại phù hợp với kích cỡ của trẻ, được nhập khẩu nước ngoài có độ chính xác cao nên việc chọn bài tập phù hợp với chương trình còn phải nghĩ đến tìm, chọn học cụ thay thế sao cho giống với học cụ Montessori nhất có thể, vì trẻ học Montessori là học qua các học cụ, nếu học cụ không đúng sẽ phản tác dụng. Nhà trường không đủ kinh phí để đầu tư trang thiết bị, đồ dùng học cụ cho trẻ theo đúng chuẩn Montessori. Lớp học diện tích chật trội khó có không gian yên tĩnh cho trẻ hoạt động. Có những bài tập phù hợp với trẻ nhưng lại không có học cụ vì nó là học cụ chuyên biệt không thể thay thế được ví dụ như: dao, kéo thật, đồ dùng dễ vỡ như thuỷ tinh, kim loại nhọn Học cụ của Montessori là đồ chuyên dụng ví dụ như dao trẻ vẫn có thể cắt được hoa quả nhưng không gây đứt tay cho trẻ chỉ có thể đặt hàng ngoại nhập hay những học cụ đòi hỏi phải có độ chính xác cao đến từng milimet tôi không thể thay thế được bằng học cụ khác. Học sinh đã quen với việc tiếp thu một cách thụ động lại hiếu động nên đôi khi chưa kiên nhẫn thực hiện các bài tập, cô phải luôn theo sát, gợi ý để kích thích trẻ tự tìm tòi, khám phá. Phương pháp này cần sự phối hợp chặt chẽ giữa phụ huynh và nhà trường vì để đạt được hiệu quả tốt nhất cần tạo môi trường ở nhà giống như ở lớp, trẻ phải được bố mẹ tôn trọng, được tự mình làm, tự mình quyết định, nhưng đa số phụ huynh làm nghề buôn bán bận rộn chưa chưa có nhiều thời gian cũng như sự nhẫn lại dành cho con cái. 3) Khảo sát thực tế: Đứng trước những thuận lợi và khó khăn như vậy, để thực hiện tốt nhiệm vụ giáo dục trẻ nói chung và ứng dụng được phương pháp giáo dục tiên tiến nói riêng, ngay vào đầu năm học khi học sinh đã ổn định, tôi tiến hành khảo sát học sinh để nắm bắt tình hình của trẻ trong lớp. * Kết quả khảo sát đầu năm về kiến thức, kỹ năng, sự hứng thú của 35 trẻ trong lớp: Nôi dung Số trẻ Đạt Tỷ Lệ (%) Số trẻ Chưa Đạt Tỷ Lệ (%) Trẻ có kiến thức, kỹ năng hoạt động tốt. 28 80 7 20 Trẻ có khả năng tư duy, phán đoán tốt. 24 69 11 31 Trẻ có khả năng giao tiếp tốt. 25 71 10 29 Trẻ mạnh dạn, tự tin, tích cực, tự giác trong các hoạt động. 27 77 8 23 Khả năng tập chung, hưng thú của trẻ khi tham gia hoạt động. 26 74 9 26 Sau khi khảo sát, nắm được mặt mạnh, mặt yếu về nhận thức, khả năng... của cả lớp nói chung và khả năng của từng trẻ nói riêng, tôi đã tiến hành thực hiện các biện pháp ứng dụng Montessori vào hoạt động góc để giáo dục trẻ, tôi đã tiến hành thực hiện theo các biện pháp sau: Thiết lập môi trường học tập theo phương pháp Montessori Lựa chọn các bài tập Montessori phù hợp với các góc chơi. Làm đồ dùng, giáo cụ tự tạo cho trẻ. Tiếp tục học tập, tìm hiểu về phương pháp Montessori cũng như tích luỹ kinh nghiệm hưỡng dẫn trẻ. Tuyên truyền với phụ huynh về phương pháp Montessori và vận động phụ huynh phối kết hợp với giáo viên cùng dạy trẻ. III. NHỮNG BIỆN PHÁP THỰC HIỆN: 1 . Biện pháp 1: Thiết lập môi trường học tập theo phương pháp Montessori. Môi trường giáo dục của Montessori là nơi học sinh được tự do hoạt động trong một ‘môi trường được chuẩn bị’ – được thiết kế phù hợp với đặc trưng phát triển cơ bản của con người nói chung và tính cách mỗi cá nhân nói riêng ở các giai đoạn phát triển khác nhau. Môi trường đó cho phép trẻ phát huy tính độc lập ở tất cả các lĩnh vực, phù hợp với xu hướng phát triển tâm lý bên trong trẻ. Ngoài yếu tố tiếp cận dễ dàng với các học cụ Montessori theo từng lứa tuổi, môi trường Montessori còn phải thể hiện được các tiêu chí dưới đây: Xây dựng phù hợp với nhu cầu của trẻ Đẹp, hài hòa, sạch sẽ Có tính trật tự Có sự sắp xếp hợp lý giữa các hoạt động Các học cụ mang tính chuyên biệt, giúp tạo sự phát triển toàn diện của trẻ Môi trường giáo dục tốt là điều kiện tiên quyết cho một xã hội phát triển. Hiểu được điều này nên việc tạo ra một môi trường học tập tốt để đạt được hiệu quả giáo dục tốt nhất là ưu tiên hàng đầu. Và môi trường Montessori là môi trường lý tưởng để trẻ phát triển toàn diện. Đầu tiên là không gian học tập; phòng học rộng rãi, thoáng, học cụ được sắp xếp theo thứ tự, từ đơn giản đến phức tạp và sắp xếp theo môn học, phòng học không trang trí cầu kỳ hoa lá làm mất sự tập trung của trẻ, khiến trẻ bị chi phối. Môi trường lớp học theo phương pháp Montesori có mục đích mang đến cho trẻ một môi trường hoạt động mở, nó hoạt động dựa trên khả năng điều chỉnh về vốn đầu tư và cơ hội có thể mang đến cho trẻ để tạo nên sự đa dạng hóa, là nơi trẻ có thể “lao động trí óc”, cũng có thể là nơi trẻ được tự do bày biện, tự do sử dụng khi có nhu cầu, khi thích và sẽ có tinh thần trách nhiệm với nó. Và khi thiết môi trường học tập cho trẻ ta cũng nên chú ý những điểm sau: – Mỗi đồ dùng đồ chơi phải phù hợp với độ tuổi và mục đích giáo dục trẻ theo từng chủ đề, giai đoạn, kích thích trẻ phát triển các lĩnh vực vận động, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm và mối quan hệ xã hội. – Đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu trong từng góc được sắp xếp phải dễ thấy, dễ lấy, dễ lựa chọn. Ví dụ : Những thiết bị đồ chơi nặng đặt ở dưới, những đồ chơi có nhiều bộ phận phải đặt theo bộ. – Màu sắc, hình dáng đồ dùng đồ chơi phải mang tính thẩm mỹ nhưng không quá nhiều màu sắc sặc sỡ và đảm bảo tính an toàn cho trẻ. – Thường xuyên vệ sinh các giá, giáo cụ, đồ chơi sạch sẽ. – Các loại đồ dùng của trẻ có nhãn hoặc ký hiệu bằng chữ cái, số nhằm phát triển ngôn ngữ cho trẻ, giúp trẻ tự lấy đồ dùng mà không cần sự trợ giúp của cô. – Làm đồ chơi từ nguyên vật liệu thiên nhiên phù hợp với từng chủ đề nhưng có thể sử dụng cho nhiều hoạt động khác nhau Ví dụ: làm chiếc thuyền bằng xốp có thể cho trẻ học đếm, cũng có thể cho trẻ chơi xây dựng, cũng có thể cho trẻ chơi thả vật chìm, nổi Hình1: Tạo môi trường và cách sắp xếp đồ dùng trong các góc Cách bố trí đồ dùng, đồ chơi trong các góc phải phù hợp với trẻ, tỷ lệ tương ứng với trẻ, đồ dùng là những dụng cụ chuyên dành cho trẻ trong việc phát triển trí tuệ, đó thực sự là 1 mô hình gia đình thu nhỏ dành cho trẻ. Ví dụ: Bát, thìa, xoong nồi, đĩa, chảo, ấm ước, cốc, chén, bàn ghế, chổi, hót rác Những đồ dùng này phải nhẹ, dễ dàng dịch chuyển, nên sơn màu nhạt, để trẻ có thể dùng nước và xà phòng rửa sạch. Thiết kế trong lớp học Montessori không tạo ra bất kỳ hạn chế nào, bởi tất cả mọi việc do trẻ tự làm, trẻ tự dọn dẹp phòng, góc, đồ dùng các góc, sắp xếp lại gọn gàng. Từ việc tự tay lau chùi sạch sẽ sáng bóng đồ dụng, giáo cụ hàng ngày, đứng ngắm, trẻ sẽ cảm thấy tự hào về thành quả lao động mà trẻ đã tốn công sức mới có được. Trẻ
Tài liệu đính kèm:
bao_cao_bien_phap_ung_dung_phuong_phap_montessori_vao_hoat_d.doc